Endoskopi Ankara

Endoskopi Nedir?

Endoskopi, sindirim sistemi başta olmak üzere vücudun iç organlarının doğrudan görüntülenmesini sağlayan, tanı ve tedavi amacıyla kullanılan ileri bir endoskopik işlemdir. Ucunda yüksek çözünürlüklü kamera ve ışık kaynağı bulunan ince, esnek ve hareket kabiliyeti yüksek bir endoskop yardımıyla gerçekleştirilen bu işlem sayesinde yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı ayrıntılı olarak incelenebilir. Gerektiğinde aynı yöntemle kalın bağırsak ve ince bağırsağın belirli bölümleri de değerlendirilebilir.

Günümüzde endoskopi yalnızca hastalıkların teşhis edilmesi için değil, biyopsi alınması, poliplerin çıkarılması, kanamaların durdurulması, yabancı cisimlerin çıkarılması ve bazı erken evre tümörlerin ameliyata gerek kalmadan tedavi edilmesi amacıyla da kullanılmaktadır. Cerrahi kesi gerektirmemesi, kısa sürede tamamlanması ve hastaların büyük bölümünün aynı gün taburcu olabilmesi nedeniyle minimal invaziv tanı ve tedavi yöntemleri arasında yer almaktadır.

Modern endoskopi sistemlerinde yüksek çözünürlüklü görüntüleme, dar bant görüntüleme (NBI),büyütmeli endoskopi ve yapay zekâ destekli görüntü analizleri gibi gelişmiş teknolojiler kullanılabilmektedir. Bu teknolojiler sayesinde sindirim sistemi hastalıkları daha erken evrede saptanabilir ve tedavi planlaması daha doğru şekilde yapılabilir.

Endoskopi ile tanısı veya değerlendirilmesi yapılabilen başlıca hastalıklar şunlardır:

• Gastrit
• Mide ülseri ve on iki parmak bağırsağı ülseri
• Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH)
• Barrett özofagusu
• Helicobacter pylori enfeksiyonu
• Yemek borusu iltihabı (özofajit)
• Mide polipleri
• Mide ve yemek borusu kanseri
• On iki parmak bağırsağı hastalıkları
• Çölyak hastalığı
• Üst sindirim sistemi kanamaları
• Mide çıkış darlıkları
• Yutma güçlüğüne neden olan hastalıklar
• Mide ve yemek borusundaki iyi huylu veya kötü huylu kitleler

Endoskopi sırasında elde edilen görüntüler sayesinde yalnızca hastalık tespit edilmez; aynı zamanda hastalığın yaygınlığı, şiddeti ve tedaviye vereceği olası yanıt da değerlendirilebilir.

Endoskopi Hangi Durumlarda Yapılır?

Her mide ağrısı endoskopi gerektirmese de bazı belirtiler, sindirim sisteminin ayrıntılı olarak incelenmesini zorunlu hale getirebilir. Özellikle uzun süredir devam eden veya tedaviye rağmen düzelmeyen şikâyetlerde endoskopi en doğru tanıya ulaşılmasını sağlayan yöntemlerden biridir.

Doktorunuz aşağıdaki durumlarda endoskopi önerebilir:

• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı hissedilmesi
• Uzun süren mide ağrısı
• İlaç tedavisine rağmen devam eden mide yanması
• Sık tekrarlayan reflü şikâyetleri
• Sebebi açıklanamayan bulantı ve kusma
• Kanlı kusma veya siyah renkli dışkılama
• Nedeni bilinmeyen kilo kaybı
• Demir eksikliği anemisi veya B12 vitamini eksikliği
• Çölyak hastalığı şüphesi
• Mide veya yemek borusunda kitle şüphesi
• Ailede mide veya yemek borusu kanseri öyküsü bulunması
• Uzun süreli hazımsızlık ve şişkinlik
• Görüntüleme yöntemlerinde mide duvarında kalınlaşma saptanması

Bu belirtilerin varlığı her zaman ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez. Ancak altta yatan nedenin belirlenmesi için endoskopik değerlendirme gerekebilir.

Kimlerin Endoskopi Yaptırması Gerekir?

Endoskopi kararı hastanın yaşı, şikâyetleri, fizik muayene bulguları ve diğer tetkik sonuçları birlikte değerlendirilerek verilir.

Özellikle;

• 45-50 yaş sonrasında yeni başlayan mide şikâyetleri olanlar,
• Sürekli mide ilacı kullanmasına rağmen yakınmaları devam edenler,
• Açıklanamayan kansızlığı bulunanlar,
• Tekrarlayan mide kanaması geçirenler,
• Uzun yıllardır reflü hastalığı olanlar,
• Ailesinde mide veya yemek borusu kanseri bulunan kişiler,

endoskopi açısından değerlendirilmesi gereken hasta grubunda yer alır.

Bazı hastalarda ise tedavi sonrasında iyileşmenin değerlendirilmesi veya daha önce saptanan lezyonların takibi amacıyla kontrol endoskopisi planlanabilir.

Endoskopi Nasıl Yapılır?

Endoskopi, deneyimli gastroenteroloji uzmanı tarafından steril koşullarda gerçekleştirilen güvenli bir işlemdir. Günümüzde birçok merkezde hasta konforunu artırmak amacıyla işlem sedasyon eşliğinde uygulanmaktadır.

İşlem öncesinde hastanın tıbbi öyküsü, kullandığı ilaçlar, alerjileri ve ek hastalıkları değerlendirilir. Hazırlık tamamlandıktan sonra hasta sol yan pozisyona alınır ve ağız içerisine endoskopun dişlere zarar vermesini önleyen koruyucu bir ağızlık yerleştirilir.

Ucunda kamera ve ışık sistemi bulunan ince, esnek endoskop ağızdan yemek borusuna ilerletilir. Daha sonra sırasıyla yemek borusu, mide ve on iki parmak bağırsağı ayrıntılı olarak incelenir. İşlem sırasında görüntüler yüksek çözünürlüklü monitöre aktarılır ve şüpheli görülen alanlar dikkatle değerlendirilir.

Gerekli görüldüğünde biyopsi alınabilir, polip çıkarılabilir, kanama durdurulabilir veya bazı tedavi edici girişimler gerçekleştirilebilir. Endoskop içerisinde bulunan özel kanallar sayesinde tüm bu işlemler ek cerrahi kesi gerektirmeden yapılabilir.

Tanısal amaçlı standart endoskopi işlemi genellikle 10-20 dakika sürerken, biyopsi alınması veya tedavi edici girişimlerin uygulanması durumunda işlem süresi uzayabilir.

Endoskopi Sırasında Biyopsi Neden Alınır?

Endoskopi sırasında alınan biyopsi, sindirim sistemi hastalıklarının kesin tanısının konulmasını sağlayan en önemli işlemlerden biridir. Biyopsi sırasında yalnızca birkaç milimetrelik doku örneği alınır ve hasta bu işlemi hissetmez.

Biyopsi alınmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Gastritin tipini belirlemek
• Helicobacter pylori enfeksiyonunu araştırmak
• Çölyak hastalığını değerlendirmek
• Mide ve bağırsak iltihaplarını incelemek
• Poliplerin yapısını belirlemek
• Kanser veya kanser öncüsü değişiklikleri araştırmak
• Şüpheli ülserlerin nedenini ortaya koymak

Alınan örnekler patoloji laboratuvarında mikroskobik olarak incelenir ve tedavi planı bu sonuçlara göre şekillendirilir.

Şüpheli görünen alanlardan örnek alınmasının amacı, hastalığın kesin tanısını koymak ve en uygun tedaviyi planlamaktır. Bu nedenle biyopsi alınması hastaların endişelenmesini gerektiren bir durum değildir; aksine doğru tanıya ulaşılmasını sağlayan önemli bir adımdır.

Endoskopi Ne Kadar Sürer?

Endoskopi işlemi, yapılacak incelemenin kapsamına ve işlem sırasında ek bir girişim gerekip gerekmediğine bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle kısa sürede tamamlanır.

Tanısal amaçla gerçekleştirilen standart üst gastrointestinal sistem endoskopisi çoğu hastada 10-20 dakika sürmektedir. Ancak biyopsi alınması, polip çıkarılması, kanamanın durdurulması veya yabancı cisim çıkarılması gibi tedavi edici işlemler uygulanacaksa işlem süresi uzayabilir.

Endoskopi Ankara kliniğimizde tamamlandıktan sonra sedasyon uygulanan hastalar kısa bir süre gözlem altında tutulur ve genel durumları uygun olduğunda aynı gün taburcu edilir.

Endoskopi İçin Anestezi Gerekli midir?

Endoskopi işlemi anestezisiz yapılabilmekle birlikte günümüzde hasta konforunu artırmak amacıyla sedasyon uygulaması yaygın olarak tercih edilmektedir. Sadece boğazı uyuşturan lokal anestezik sprey ile yapılan endoskopilerde özellikle öğürme refleksi belirgin olan hastalarda işlem sırasında bulantı ve rahatsızlık hissi oluşabilir. Bu durum hem hastanın konforunu azaltabilir hem de işlemin daha zor tamamlanmasına neden olabilir.

Günümüzde birçok merkezde damar yoluyla uygulanan sedatif ilaçlar sayesinde hastalar daha rahat bir şekilde endoskopi yaptırabilmektedir. Gerektiğinde anestezi uzmanı tarafından uygulanan derin sedasyon ile hasta işlem boyunca uyku halinde olur, ağrı veya rahatsızlık hissetmez ve çoğu zaman işlemi hatırlamaz. Bu yaklaşım hem hasta hem de endoskopiyi gerçekleştiren hekim açısından daha güvenli ve konforlu bir işlem süreci sağlar.

Endoskopi Öncesi Nasıl Hazırlık Yapılmalıdır?

Endoskopinin güvenli ve doğru sonuç vermesi için mide tamamen boş olmalıdır. Bu nedenle işlemden önce doktorun önerdiği açlık süresine uyulması büyük önem taşır. Genel olarak işlemden önceki akşam hafif bir akşam yemeği yenilebilir, ancak gece yarısından sonra su dahil hiçbir yiyecek veya içecek tüketilmemesi önerilir. İşlem sabahı ise tamamen aç olarak hastaneye gelinmelidir.

Diyabet, kalp hastalığı veya kan sulandırıcı ilaç kullanımı gibi özel durumları bulunan hastalarda hazırlık süreci farklılık gösterebilir. Bu nedenle düzenli kullanılan ilaçlar mutlaka işlem öncesinde doktora bildirilmeli ve ilaçların nasıl kullanılacağı konusunda hekimin önerilerine uyulmalıdır.

Endoskopi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Endoskopi sonrasında hastalar, sedasyonun etkisi tamamen geçene kadar kısa bir süre gözlem altında tutulur. Genel durumu iyi olan kişiler aynı gün taburcu edilir ve doktorun önerisi doğrultusunda beslenmeye başlayabilir.

Sedasyon uygulanan hastaların işlem günü araç kullanmamaları, makine başında çalışmamaları ve dikkat gerektiren önemli kararlar almamaları önerilir. Ayrıca mümkünse hastanın yanında bir refakatçi bulunması faydalıdır.

İşlem sonrasında hafif boğaz tahrişi, şişkinlik veya gaz hissi görülebilir. Bu yakınmalar genellikle birkaç saat içerisinde kendiliğinden düzelir. Şiddetli karın ağrısı, ateş, sürekli kusma, nefes darlığı, siyah renkli dışkılama veya ağızdan kan gelmesi gibi beklenmeyen belirtiler gelişmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Endoskopi Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Endoskopi sonrasında beslenmeye başlanma zamanı uygulanan sedasyonun etkisinin geçmesine ve boğazdaki uyuşukluğun tamamen kaybolmasına bağlıdır. Çoğu hasta işlemden kısa bir süre sonra su içebilir ve hafif gıdalar tüketmeye başlayabilir.

İlk birkaç saat içerisinde çok sıcak yiyecek ve içeceklerden, baharatlı gıdalardan ve alkol tüketiminden kaçınılması önerilir. Biyopsi alınmış veya tedavi edici girişim uygulanmış hastalarda ise doktorun önerdiği özel beslenme planına uyulmalıdır.

Endoskopi Sonrası Boğaz Ağrısı Normal midir?

Endoskopun ağız ve yemek borusundan geçirilmesine bağlı olarak işlem sonrasında hafif boğaz ağrısı, tahriş hissi veya yutkunurken rahatsızlık oluşması normal kabul edilir. Bu şikâyetler genellikle 24 saat içerisinde kendiliğinden düzelir.

Bol sıvı tüketmek, ılık içecekler tercih etmek ve çok sıcak yiyeceklerden kaçınmak şikâyetlerin azalmasına yardımcı olabilir. Boğaz ağrısının şiddetlenmesi veya birkaç günden uzun sürmesi durumunda doktor kontrolü önerilir.

Endoskopi ile Kolonoskopi Aynı Anda Yapılır mı?

Evet. Uygun hastalarda endoskopi ve kolonoskopi aynı seansta gerçekleştirilebilir. Bu uygulama, hastanın iki ayrı gün hastaneye gelmesini ve iki kez sedasyon almasını önlediği için hem hasta konforu hem de zaman açısından önemli avantajlar sağlar.

İşlem öncesinde kolonoskopi için gerekli bağırsak temizliği yapılmışsa her iki inceleme aynı sedasyon altında tamamlanabilir. Beklenmedik bir durum olmadığı sürece endoskopi ve kolonoskopinin toplam süresi genellikle 30-45 dakika arasında değişmektedir.

Endoskopinin Riskleri Var mıdır?

Endoskopi, deneyimli gastroenteroloji uzmanları tarafından uygun koşullarda yapıldığında oldukça güvenli bir işlemdir. Ciddi komplikasyonlar nadir görülmekle birlikte, her tıbbi girişimde olduğu gibi endoskopinin de bazı riskleri bulunmaktadır.

Olası komplikasyonlar arasında;

• Kanama,
• Enfeksiyon,
• Sindirim sistemi duvarında delinme (perforasyon),
• Sedasyona bağlı alerjik reaksiyonlar,
• Kalp ritminde veya tansiyonda geçici değişiklikler

yer alabilir.

Özellikle biyopsi alınması veya polip çıkarılması gibi girişimsel işlemler sonrasında bu riskler çok düşük oranlarda da olsa görülebilir. İşlem öncesinde hastanın ayrıntılı değerlendirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması sayesinde komplikasyon gelişme olasılığı önemli ölçüde azaltılmaktadır.

Endoskopiyi Hangi Doktor Yapar?

Endoskopi, yalnızca endoskopik işlemler konusunda eğitim almış ve bu alanda yetkilendirilmiş hekimler tarafından uygulanmalıdır. Ülkemizde üst gastrointestinal sistem endoskopileri çoğunlukla gastroenteroloji uzmanları tarafından yapılmaktadır. Bazı durumlarda gerekli eğitimi almış genel cerrahi uzmanları da endoskopik işlemleri gerçekleştirebilmektedir.

Endoskopi yalnızca cihazın mideye ilerletilmesinden ibaret değildir. İşlem sırasında sindirim sistemi dikkatle incelenmeli, normal ve anormal bulgular doğru şekilde yorumlanmalı, gerektiğinde uygun bölgelerden biyopsi alınmalı ve tedavi gerektiren durumlara müdahale edilebilmelidir. Bu nedenle işlemin deneyimli hekimler tarafından, modern endoskopi sistemleri kullanılarak yapılması doğru tanı ve tedavi açısından büyük önem taşır.

Endoskopi Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

Endoskopinin hangi aralıklarla tekrarlanacağı kişiden kişiye değişir ve tek bir standart süre bulunmamaktadır. İşlemin tekrar edilme zamanı; hastanın şikâyetlerine, ilk endoskopide saptanan bulgulara, patoloji sonuçlarına ve mevcut hastalığın özelliklerine göre belirlenir.

Örneğin mide ülseri, Barrett özofagusu, mide polipleri veya kanser öncüsü lezyonlar saptanan hastalarda belirli aralıklarla kontrol endoskopisi önerilebilir. Buna karşılık normal endoskopi bulgularına sahip ve şikâyetleri düzelen hastalarda rutin olarak sık endoskopi yapılması gerekmez. Takip planı mutlaka gastroenteroloji uzmanı tarafından hastaya özel olarak oluşturulmalıdır.

Endoskopi Sık Sorulan Sorular

Endoskopi ağrılı bir işlem midir?

Sedasyon altında yapılan endoskopilerde hastalar işlem sırasında ağrı hissetmez. Anestezisiz yapılan işlemlerde ise kısa süreli öğürme hissi veya boğazda rahatsızlık oluşabilir.

Endoskopi sırasında biyopsi alınması ağrıya neden olur mu?

Hayır. Sindirim sistemi mukozasında ağrı reseptörleri sınırlı olduğu için biyopsi alınması sırasında hasta herhangi bir ağrı hissetmez.

Endoskopi kanseri kesin olarak gösterir mi?

Endoskopi, kanser şüphesi bulunan alanların doğrudan görülmesini sağlar. Kesin tanı ise endoskopi sırasında alınan biyopsinin patolojik olarak incelenmesiyle konulur.

Endoskopiden sonra normal yaşama ne zaman dönülebilir?

Çoğu hasta ertesi gün günlük yaşamına dönebilir. Sedasyon uygulandığı için yalnızca işlem günü araç kullanılmaması ve dikkat gerektiren işlerden kaçınılması önerilir.

Endoskopi güvenli bir işlem midir?

Evet. Deneyimli ekipler tarafından uygun koşullarda gerçekleştirildiğinde endoskopi, komplikasyon oranı oldukça düşük olan güvenli bir tanı ve tedavi yöntemidir.